Göz hastalıklarının bir kısmı, tek bir müdahaleyle çözülüyor: Katarakt ameliyatı olunuyor, birkaç kontrolden sonra süreç tamamlanıyor. Ama bazı hastalıklarda tedavi aylar, hatta yıllar boyunca tekrarlanıyor. Sarı nokta hastalığı ve şeker hastalığına bağlı retina sorunlarında uygulanan göz içi iğne tedavisi bunun en bilinen örneği.
Elazığ'dan bizi arayan ileri yaştaki hastalarımızın ve yakınlarının önemli bir kısmı, bu tedaviyle ilgili soru soruyor. "Annemin gözüne iğne yapılacakmış, kaç kez yapılacak?", "Her ay mı gelmemiz gerekiyor?", "İğneyi bırakırsak ne olur?" Bu sorular çok yerinde; çünkü bu tedavinin başarısı, büyük ölçüde düzenli devam etmeye bağlı.
Aşağıda göz içi iğne tedavisinin hangi hastalıklarda uygulandığını, nasıl yapıldığını, neden tekrarlandığını ve uzak bir şehirden gelirken tedavinin nasıl planlanabileceğini anlattık. Göz merkezi seçerken dikkat edilecek noktalara ve randevu sürecine de değindik.
Urartu Göz Tıp Merkezi bir hastane değil, bir tıp merkezi; 2005'ten bu yana Van'da hizmet veriyor. Elazığ'da şubemiz yok. Elazığ'da da göz hastalıkları alanında hizmet veren hastaneler ve kurumlar bulunuyor; merkezimizi tercih edenler için muayene ve tedaviyi Van'da yapıyoruz.
Retina, gözün arka duvarını kaplayan ve görüntüyü algılayan ince bir tabaka. Retinanın tam ortasında, keskin görmeyi sağlayan küçük bir bölge var; buna sarı nokta deniyor. Okumak, yüzleri tanımak, iğneye iplik geçirmek gibi ayrıntılı işler, bu küçük bölgenin sağlığına bağlı.
Yaşa bağlı sarı nokta hastalığının bir türünde, retinanın altında anormal damarlar gelişiyor. Bu damarlar sızdırıyor ve kanıyor; sarı noktada şişlik ve hasar oluşturuyor. Kişi görüntünün ortasında bulanıklık, kararma ya da düz çizgileri eğri görme gibi şikâyetler fark ediyor. Bu tür sarı nokta hastalığı tedavi edilmezse, merkezdeki görme kısa sürede ciddi şekilde azalabiliyor.
Şeker hastalığı da retinadaki küçük damarlara zarar veriyor. Bu damarlardan sızan sıvı, sarı noktada şişliğe yol açabiliyor; buna diyabetik makula ödemi deniyor. Hastalık ilerlediğinde retinada anormal yeni damarlar gelişebiliyor ve bu damarlar göz içinde kanamaya neden olabiliyor.
Retinadaki toplardamarların tıkanması da sarı noktada şişliğe neden olabiliyor. Bu tıkanıklıklar özellikle yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve göz tansiyonu olan kişilerde daha sık görülüyor. Genellikle bir gözde ani başlayan bulanık görme şeklinde kendini gösteriyor.
Bu hastalıkların hepsinde ortak bir mekanizma var: Göz içinde salgılanan ve damarların büyümesini ve sızdırmasını artıran bir madde. Göz içi iğne tedavisinde kullanılan ilaçlar, bu maddenin etkisini engelleyerek sızıntıyı ve şişliği azaltıyor. Retina hastalıkları hakkında bilgi için retina sayfamıza bakabilirsiniz.
"İğne" kelimesi pek çok kişiyi korkutuyor; özellikle de göze yapılacak bir iğne. Bu korkuyu anlıyoruz. Uygulamanın nasıl yapıldığını bilmek, bu korkuyu büyük ölçüde azaltıyor.
Uygulama, steril koşullarda, temiz bir uygulama odasında yapılıyor. Önce göze uyuşturucu damlalar damlatılıyor. Ardından göz çevresi ve göz yüzeyi antiseptik bir solüsyonla temizleniyor ve göz kapakları, kirpiklerin uygulama alanına değmemesi için özel bir aletle açık tutuluyor. İlaç, çok ince bir iğneyle, gözün beyaz kısmından göz içine veriliyor. Uygulamanın kendisi birkaç saniye sürüyor.
Uygulama sırasında çoğu hasta hafif bir baskı hissediyor; uyuşturucu damlalar sayesinde belirgin bir acı duyulmuyor. Uygulamadan sonra gözde birkaç saat süren hafif bir batma, sulanma ve ilacın göz içindeki görüntüsüne bağlı küçük kara noktalar görülebiliyor. Gözün beyaz kısmında küçük bir kanama lekesi de oluşabiliyor; bu leke zararsız ve birkaç gün içinde kayboluyor.
Göz içi iğne tedavisinin en önemli riski, nadir görülen ama ciddi bir göz içi enfeksiyonu. Bu risk, steril koşullarda yapılan uygulamalarda çok düşük. Ama uygulamadan sonraki günlerde gözde giderek artan ağrı, kızarıklık ve görmede belirgin azalma gelişirse, beklemeden bize ya da en yakın göz acil servisine başvurmanız gerekiyor.
Bu tedavi bir hastane ameliyathanesi gerektirmiyor; uygun koşullara sahip bir göz merkezinin uygulama odasında yapılabiliyor. Bu yüzden "özel göz hastanesi" ararken, aslında aradığınız şeyin tedaviyi doğru koşullarda ve düzenli olarak yapabilen bir merkez olduğunu hatırlatalım. Merkezimiz bir hastane değil, ama bu tedaviyi uygun koşullarda sunan bir tıp merkezi.
Göz içi iğne tedavisinde "iyi" bir merkezi tanımlayan şey, tek bir uygulamanın kalitesinden çok, tedavinin uzun süre boyunca nasıl yönetildiği. Bu tedavi genellikle ilk aylarda belirli aralıklarla yapılan bir yükleme dönemiyle başlıyor; ardından hastalığın seyrine göre aralıklar ayarlanıyor.
Her kontrolde göz dibi muayene ediliyor ve sarı noktanın kesit görüntüsü alınıyor. Bu görüntüleme, sarı noktadaki şişliğin azalıp azalmadığını gösteriyor. Şişlik azalmışsa uygulama aralıkları uzatılabiliyor; artmışsa kısaltılabiliyor. Bu kişiye özel planlama, gereksiz uygulamadan kaçınmayı ve hastalığın kontrol altında kalmasını sağlıyor.
Bir merkezi değerlendirirken şu soruları sorun: Sarı noktanın kesit görüntülemesi her kontrolde yapılıyor mu? Görüntüler saklanıyor ve önceki görüntülerle karşılaştırılıyor mu? Uygulamalar steril koşullarda, ayrı bir uygulama odasında yapılıyor mu? Tedavi planı ve bir sonraki uygulama tarihi size açıkça söyleniyor mu? Bir sorun çıktığında kime ulaşacağınız belli mi?
Tedavinin sonucu konusunda gerçekçi olmak da önemli. Göz içi iğne tedavisinin temel amacı, görmenin daha fazla kaybını önlemek. Bazı hastalarda görme bir miktar iyileşiyor; bazılarında ise mevcut görme korunuyor. Uzun süredir tedavi edilmemiş, sarı noktada kalıcı hasar oluşmuş gözlerde iyileşme sınırlı kalabiliyor. Bu yüzden erken başlanan tedavi, daha iyi sonuç verme eğiliminde.
Bu tedavide ilacın türü de konuşulabilecek bir konu. Farklı etki süreleri olan farklı ilaçlar bulunuyor. Hangi ilacın sizin için uygun olduğuna, hastalığınızın türü, önceki tedavilere verdiğiniz cevap ve genel sağlık durumunuz birlikte değerlendirilerek karar veriliyor.
Elazığ'dan Van'a tekrarlayan tedavi için gelmek, planlama gerektiriyor. İlk gelişte ayrıntılı muayene ve görüntüleme yapılıyor, tanı konuyor ve uygun görülürse ilk uygulama aynı gün yapılabiliyor. Sonraki uygulama tarihleri, size önceden bildiriliyor.
Tekrarlayan tedavide en önemli kural, uygulamaları aksatmamak. Bir uygulamayı geciktirmek, sarı noktada şişliğin tekrar artmasına ve kaybedilen görmenin bir kısmının geri gelmemesine yol açabiliyor. Bu yüzden randevu tarihlerinizi takviminize işaretleyin ve yol planınızı önceden yapın. Bir randevuya gelemeyecekseniz, en kısa sürede bize haber verin; yeni bir tarih belirleyelim.
Kış aylarında Elazığ ile Van arasındaki yol, kar ve buzlanma nedeniyle uzayabiliyor. Kış randevularını, hava tahminini takip ederek ve gerekirse bir gün öncesinden yola çıkarak planlamanızı öneriyoruz. Elazığ'dan gelenler genellikle Bingöl, Muş ve Tatvan üzerinden yol alıyor; Elazığ'dan Van'a uçak seçeneğini de değerlendirebilirsiniz.
Uygulama günü, göze uyuşturucu ve gözbebeği büyüten damlalar kullanıldığı için araç kullanmamanız gerekiyor. İleri yaştaki hastalarımızın bir yakınıyla gelmesini özellikle öneriyoruz. Uygulamadan sonra uzun yol yapmak yerine, Van'da bir gece kalıp ertesi gün dönmek de bir seçenek.
Randevunuza gelirken kullandığınız tüm ilaçların listesini, özellikle kan sulandırıcıları ve şeker ilaçlarını, daha önce yapılmış göz içi uygulamalarının tarihlerini ve kullanılan ilaçların adlarını, varsa önceki görüntüleme sonuçlarınızı yanınızda getirin.
Uzun süreli bir tedavide maliyet de ailelerin aklındaki sorulardan biri. Mevzuat gereği fiyat ilanı yapmıyoruz; ama maliyeti belirleyen kalemleri açıkça konuşuyoruz: kullanılacak ilacın türü, uygulama sayısı, her kontrolde yapılan görüntülemeler ve muayeneler. Sosyal güvenlik kapsamının hangi koşullarda devreye girdiği, ilacın türüne ve hastalığın tanısına göre değişebiliyor; bu konuyu ilk görüşmede netleştirmek, tedavinin ortasında sürprizle karşılaşmanızı önler.
Tekrarlayan tedavi sürecinde, evde görmenizi takip etmeniz de önemli. Bunun için basit bir yöntem var: Kareli bir kâğıdın ortasına bir nokta koyun ve her gün okuma gözlüğünüzle, bir gözünüzü kapatarak bu noktaya bakın. Çizgilerin düz görünmesi gerekiyor. Çizgilerde eğrilik, dalgalanma ya da bir bölgede kararma fark ederseniz, bir sonraki randevunuzu beklemeden bize ulaşın.
Bu takibi her göz için ayrı ayrı yapmak önemli. Çünkü bir gözdeki bozulma, diğer göz iyi gördüğü için fark edilmeyebiliyor. Sarı nokta hastalığı genellikle önce bir gözde başlıyor; diğer gözün de düzenli olarak takip edilmesi gerekiyor.
Şeker hastalarında, göz içi iğne tedavisinin başarısı, şekerin kontrol altında tutulmasıyla doğrudan ilişkili. Kan şekeri, tansiyon ve kolesterol değerlerinin iyi kontrol edilmesi, retina hastalığının ilerlemesini yavaşlatıyor. Bu yüzden göz tedavisiyle birlikte, şeker hastalığınızı takip eden hekiminizle de düzenli görüşmeniz gerekiyor.
Sarı nokta hastalığında sigarayı bırakmak, hastalığın ilerleme riskini azaltan en önemli adımlardan biri. Yeşil yapraklı sebzeler ve balık içeren dengeli bir beslenme de genel göz sağlığını destekliyor. Bazı hastalarda hekim tarafından belirli vitamin destekleri önerilebiliyor; bunları kendi başınıza başlamadan önce hekiminize danışın.
İleri yaştaki hastalarda katarakt ve retina hastalıkları birlikte bulunabiliyor. Bu durumda hangi tedavinin önce yapılacağı, retinanın durumuna göre planlanıyor. Bilgi için katarakt sayfamıza da bakabilirsiniz.
Bu süreçte hasta yakınlarına da önemli bir görev düşüyor. İleri yaştaki pek çok hastamız, randevu tarihlerini, damla saatlerini ve evde yapılacak görme kontrolünü tek başına takip etmekte zorlanıyor. Bir aile üyesinin bu takibi üstlenmesi, randevuların aksamamasını sağlıyor. Görmesi azalan bir yakınınızın evde düşme riskinin arttığını da hatırlatalım; koridor ve merdivenlerin iyi aydınlatılması, halıların sabitlenmesi ve eşyaların hep aynı yerde tutulması, günlük hayatı güvenli kılmaya yardım ediyor.
Merkezimizin adresi: Halilağa Mahallesi İpekyolu Caddesi, Stad Karşısı 3. Sokak No:3, İpekyolu / Van. Van şehir merkezinde, stadın karşısında bulunuyoruz. Van'a geldiğinizde konum bilgisi için bize WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
İlk görüşmede bize şunları iletmeniz, sürecin doğru planlanmasına yardım eder: hastanın yaşı, şikâyetin ne zamandır sürdüğü, bir ya da iki gözün etkilenip etkilenmediği, şeker hastalığı ya da tansiyon olup olmadığı, daha önce göz içi iğne tedavisi yapılıp yapılmadığı. Varsa önceki raporların fotoğraflarını da gönderebilirsiniz.
Elazığ'da göz sağlığıyla ilgili diğer konular için Elazığ göz doktorları yazımıza göz atabilirsiniz; orada glokom taraması ve çocuk göz muayenesi hakkında bilgi verdik.
Göz içi iğne tedavisi gören hastalarımızın, tedavi süresince sigara içmemesi de önemli. Sigara, retinadaki damarlara zarar vererek sarı nokta hastalığının ilerlemesini hızlandırabiliyor ve tedaviye verilen cevabı olumsuz etkileyebiliyor. Sigarayı bırakmak için destek almak isterseniz, aile hekiminiz ya da sigara bırakma polikliniklerinden yardım alabilirsiniz.
Randevu ve bilgi için 0850 440 44 45 ya da 0432 215 79 99 numaralarını arayabilirsiniz. WhatsApp hattımız 0539 235 34 34. E-posta ile ulaşmak isterseniz [email protected] adresine yazabilirsiniz.
Göz içi iğne tedavisi gören bir yakınınız varsa, bir sonraki uygulama tarihini ve merkezimizin telefon numarasını onun telefonuna da kaydedin. Uygulamadan sonra gözde artan ağrı ve görme kaybı gibi bir durumda, ilk arayacağı numaranın elinin altında olması, zaman kaybını önler. Bu tedavide sabır ve süreklilik, görmeyi korumanın en güçlü aracı.