Gaziantep, bölgenin sanayi kalbi. Organize sanayi bölgelerinde gece gündüz çalışan tezgâhlar, tekstil ve halı fabrikalarında vardiya değişiminde kapılardan akan işçiler, plastik ve ambalaj atölyeleri, şehrin her köşesinde baklava fırınları. Bu yoğun çalışma hayatı, Gaziantep'i ekonomik olarak güçlü bir şehir yaparken, gözler için de kendine özgü bir yük oluşturuyor.
Gaziantep'ten merkezimize ulaşan hastaların şikâyetleri de bu çalışma hayatını yansıtıyor. Torna tezgâhında gözüne talaş kaçan usta, boya ya da temizlik kimyasalı sıçrayan işçi, tekstil fabrikasında vardiya sonunda gözleri kızaran operatör, bütün gün bilgisayar başında çalışan ve akşamları gözleri yanan büro çalışanı, fırının sıcağında yıllarca çalışmış baklava ustası.
Elbette Gaziantep'ten gelen hastaların tamamı sanayi çalışanı değil. Çocuklarını muayene ettirmek isteyen aileler, kataraktı olan yaşlılar, göz dibi kontrolü gereken şeker hastaları da bu listede. Ama iş başında göz sağlığı, Gaziantep için ayrıca konuşulması gereken bir konu.
Urartu Göz Tıp Merkezi, 2005'ten beri Van'da hizmet veren bir göz tıp merkezi; Gaziantep'te şubemiz yok. Gaziantep ile Van arasındaki mesafe çok uzun ve Gaziantep'te üniversite hastanesi başta olmak üzere çok sayıda göz kliniği bulunuyor. Bu yüzden acil durumlar, rutin kontroller ve takip gerektiren tedaviler için Gaziantep'teki kuruluşlara başvurmanızı öneriyoruz. Belirli bir hekimimizle görüşmek, ikinci görüş almak ya da merkezimizde tedavi görmüş bir yakınınızın tavsiyesiyle gelmek isteyenleri ise Van'da ağırlıyoruz.
Okuyacaklarınız genel bilgilendirme amaçlı; göz yaralanmalarında hiç beklemeden Gaziantep'teki en yakın acil servise başvurun.
Metal talaşıyla başlayalım. Torna, freze, taşlama ve kesme işlerinde fırlayan küçük metal parçacıkları, sanayide en sık karşılaşılan göz yaralanmalarının nedeni. Bu parçacıklar çok hızlı ve çoğu zaman sıcak fırlıyor; korneaya çarptığında yüzeyine yapışıyor ya da saplanıyor. Birkaç saat içinde demir içeren parçacığın etrafında kahverengi bir pas halkası oluşuyor.
Gözüne talaş kaçan biri, gözde bir şey varmış hissi, batma, sulanma, kızarıklık ve ışığa bakamama yaşıyor. Bu durumda gözü ovuşturmamak çok önemli; ovuşturmak parçacığı daha derine itebiliyor ya da korneada çizik yaratabiliyor. Gözü bol temiz suyla yıkamak bazen parçacığın çıkmasını sağlıyor. Ama batma devam ediyorsa, parçacık korneaya yapışmış ya da saplanmış demektir ve bir göz hekimi tarafından özel aletlerle, mikroskop altında çıkarılması gerekiyor. Pas halkası da çoğu zaman aynı işlemde temizleniyor.
Atölyelerde bir arkadaşın gözündeki talaşı iğne, çakı ucu ya da mıknatısla çıkarmaya çalıştığını sık duyuyoruz. Bu girişimler, korneada derin bir yaraya, enfeksiyona ve kalıcı bir ize yol açabiliyor. Lütfen bunu yapmayın.
Bazen parça yüzeyde kalmayıp gözü delerek içeri giriyor. Çekiçle demire vururken, keskiyle çalışırken ya da yüksek devirli bir taşlamada bu olabiliyor. İşin tuhaf yanı, bu tür yaralanmalarda ağrı beklendiği kadar şiddetli olmayabiliyor; kişi birkaç gün işine devam edebiliyor. Oysa göz içinde kalan bir demir parçası, iltihaba ve zamanla retinanın zarar görmesine yol açabiliyor. Çekiçle çalışırken gözünüze bir şey çarptıysa ve görmeniz değiştiyse, ağrınız az bile olsa aynı gün acil servise gidin.
Kimyasal sıçramalar da sanayide sık görülüyor. Boya, tiner, asit, kostik, kireç ve güçlü temizlik maddeleri göze sıçradığında, ilk dakikalar çok önemli. Hemen, hiç vakit kaybetmeden gözü bol temiz suyla, kapakları açık tutarak en az on beş-yirmi dakika yıkayın. Varsa göz duşu kullanın. Ardından kimyasalın adını ya da kutusunu yanınıza alarak acil servise gidin.
Plastik ve ambalaj atölyelerinde çalışanlar için de bir uyarı: Sıcak plastik ve erimiş malzeme sıçramaları, göz kapağında ve göz yüzeyinde yanıklara yol açabiliyor. Bu tür bir yanıkta gözü soğuk ve temiz suyla yıkayıp, göze yapışmış bir şey varsa onu çıkarmaya çalışmadan acil servise gitmek gerekiyor. Makinelerin koruyucu kapaklarının kapalı tutulması ve yüz siperi kullanılması bu kazaları büyük ölçüde önlüyor.
Bu yaralanmaların neredeyse tamamı, uygun koruyucu gözlükle önlenebiliyor. Torna ve taşlama işlerinde yanları kapalı koruyucu gözlük ya da yüz siperi, kimyasallarla çalışırken sıçramaya karşı koruyucu gözlük, kaynak işlerinde uygun filtreli maske. İş yerinizde bu ekipmanlar yoksa, talep etmek hakkınız.
Gözlük kullanan işçiler için bir not: Numaralı gözlük, koruyucu gözlüğün yerini tutmuyor. Numaralı gözlüğün camı darbeye dayanıklı değilse kırılıp göze zarar verebiliyor ve yanları açık olduğu için yandan gelen parçacıklara karşı koruma sağlamıyor. Numaralı gözlüğün üzerine takılabilen koruyucu gözlükler ya da numaralı koruyucu gözlükler bu sorunu çözüyor.
Tekstil ve halı fabrikalarına geçelim. Gaziantep'in tekstil ve makine halısı sektörü, binlerce kişiye iş sağlıyor. Bu fabrikalarda havada süzülen ince lif ve toz, göz yüzeyini sürekli tahriş edebiliyor. Vardiya sonunda gözlerde kızarıklık, kaşıntı, yanma ve batma, bu çalışanların sık dile getirdiği şikâyetler.
Uzun vardiyalar, özellikle gece vardiyaları, göz yorgunluğunu ve kuruluğu artırıyor. İnce işlerde, örneğin iplik kontrolü ya da kalite denetiminde saatlerce yakına odaklanmak, göz kaslarını yoruyor ve göz kırpma sayısını azaltıyor.
Bu şikâyetleri azaltmak için birkaç öneri: Molalarda yüzünüzü ve gözlerinizi temiz suyla yıkayın. Tozlu ortamda gözlerinizi ovuşturmayın; kirli eller göze mikrop taşıyabiliyor. Hekiminizin önereceği koruyucusuz suni gözyaşlarını gün içinde kullanabilirsiniz. Çalışma alanının iyi aydınlatılmış olması da göz yorgunluğunu azaltıyor.
Bir göz hekimini değerlendirirken, şikâyetinizin iş ortamınızla ilişkisini sorup sormadığına bakın. Ne iş yaptığınızı, hangi maddelere maruz kaldığınızı ve koruyucu ekipman kullanıp kullanmadığınızı soran bir hekim, şikâyetinizin nedenini daha doğru bulabiliyor.
Göz yaralanmalarından sonra kalan izler, kimyasal yanıkların ardından göz yüzeyinde gelişen sorunlar ya da tekrarlayan göz iltihapları, kornea ve göz yüzeyi hastalıklarında deneyimli bir hekim tarafından takip edilmeli. Merkezimizdeki hekimlerin alanlarını doktorlarımız sayfasında görebilirsiniz.
İş kazası geçirdiyseniz, ilk müdahaleden itibaren tüm raporlarınızı ve reçetelerinizi bir dosyada saklayın; SGK, iş göremezlik ve iş yeri sigortası işlemlerinde bunlara ihtiyacınız olacak.
Size bir göz ameliyatı önerildiğinde, karar vermeden önce başka bir göz hekimine de danışmak istemeniz son derece doğal bir istek.
Gaziantep'te çocuklar da ekranla iç içe büyüyor. Tabletle oynayan, telefondan çizgi film izleyen, uzaktan eğitim döneminden sonra ekran başında daha çok vakit geçiren çocuklarda, yakın mesafeden uzun süre bakmanın miyopi gelişimini kolaylaştırdığı düşünülüyor. Açık havada geçirilen sürenin ise miyopi gelişimine karşı koruyucu olduğu biliniyor.
Bu yüzden çocuklar için ekran süresini sınırlamak, ekran başında düzenli ara verdirmek ve her gün bir süre açık havada oynamalarını sağlamak öneriliyor. Ekranı göz hizasından biraz aşağıda ve en az kol boyu uzaklıkta tutmak, ışığın yeterli olduğu bir ortamda kullanmak da göz yorgunluğunu azaltıyor.
Çocuklarda göz muayenesinin zamanlaması da önemli. Görme sistemi ilk yıllarda gelişiyor ve yaklaşık yedi-sekiz yaşına kadar bu gelişim sürüyor. Bu dönemde bir göz iyi göremezse, beyin o gözü kullanmamayı öğrenebiliyor ve göz tembelliği gelişiyor. Erken yakalanan göz tembelliği çoğu zaman gözlük ve kapama tedavisiyle düzeliyor; geç kalındığında kalıcı olabiliyor. Bilgi için göz tembelliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Okula başlamadan önce her çocuğun bir göz hekimine gösterilmesini öneriyoruz. Ailesinde gözlük kullanan, gözü kayan ya da tembel gözü olan biri varsa, bu muayeneyi üç yaş civarında yaptırmak daha iyi. Erken doğmuş bebeklerin doğumdan sonraki haftalarda retina taramasına alınması gerekiyor.
Ailelerin dikkat edebileceği işaretler: Gözlerden birinin kayması, çocuğun başını sürekli bir yana eğmesi, bir gözünü kapatarak bakması, tableti ya da kitabı yüzüne çok yakın tutması, sık sık göz ovuşturması, baş ağrısından yakınması ve okulda tahtayı görememesi. Fotoğraflarda göz bebeğinin beyaz görünmesi ise beklemeden göz hekimine gösterilmesi gereken bir bulgu. Şaşılık hakkında bilgi için şaşılık sayfamıza bakabilirsiniz.
Evdeki kimyasallar da çocuklar için risk. Çamaşır suyu, bulaşık makinesi tabletleri ve temizlik maddeleri çocukların ulaşamayacağı yerlerde, orijinal kutularında saklanmalı. Kimyasal kaçtığında yetişkinler için geçerli kural çocuklar için de geçerli: hemen bol suyla yıkama ve acil servise başvuru.
Gaziantep'in bürolarında, mağazalarında ve e-ticaret şirketlerinde bütün gün ekran başında çalışan pek çok kişi var. Ekran başında uzun süre çalışmak, göz yorgunluğu, yanma, kuruluk, bulanık görme ve baş ağrısına yol açabiliyor. Buna dijital göz yorgunluğu deniyor.
Dijital göz yorgunluğunu azaltmak için yirmi-yirmi-yirmi kuralı önerilir: Her yirmi dakikada bir, yaklaşık altı metre uzağa yirmi saniye bakın. Ekranı göz hizasının biraz altında ve kol boyu uzaklıkta tutun. Ekranın parlaklığını ortamın ışığına göre ayarlayın, ekrana yansıyan pencere ışığını önleyin ve bilinçli olarak daha sık göz kırpın. Gözlük kullanıyorsanız, numaranızın güncel olduğundan emin olun; eksik düzeltilmiş bir numara ya da düzeltilmemiş bir astigmat, göz yorgunluğunu belirgin şekilde artırıyor.
Baklava ve lahmacun fırınlarında çalışan ustalarda ise fırının sıcağı ve kuru havası göz kuruluğuna yol açabiliyor. Yıllarca yoğun ısı ve ışığa maruz kalmanın kataraktın erken gelişmesine katkıda bulunabileceği de düşünülüyor. Fırın başında çalışırken fırının ağzına doğrudan uzun süre bakmamak ve gözleri ara ara dinlendirmek faydalı. Katarakt hakkında bilgi için katarakt sayfamıza bakabilirsiniz.
Şeker hastalarının yılda bir göz dibi muayenesi yaptırması, ailesinde göz tansiyonu olanların ise kırk yaşından sonra düzenli kontrol olması da unutulmaması gereken konular arasında.
Gaziantep'ten Van'a gelmeyi düşünüyorsanız, yolun çok uzun olduğunu hesaba katın. Gaziantep'ten gelenler genellikle Şanlıurfa, Diyarbakır, Batman, Bitlis ve Tatvan üzerinden Van'a ulaşıyor. Bu yüzden Van'a gelmeden önce mutlaka bizi arayıp randevunuzu ve gerekli tetkikleri planlamanızı, Van'a bir gün önceden gelmenizi öneriyoruz. Uçakla gelmek de bir seçenek.
Muayeneye gelirken kullandığınız gözlükleri, önceki göz raporlarınızı, tetkik sonuçlarınızı ve kullandığınız ilaçların listesini getirin. Göz bebeğiniz büyütülecekse birkaç saat araç kullanamayacağınızı da hesaba katın.
Randevu için 0850 440 44 45 numaralı çağrı merkezimizi ya da 0432 215 79 99 numaralı merkez hattımızı arayabilirsiniz. WhatsApp hattımız 0539 235 34 34'e adınızı, şikâyetinizi ve Gaziantep'ten geleceğinizi yazmanız yeterli. Daha önceki muayenelerinize ait raporların fotoğraflarını da gönderebilirsiniz.
Uzak yoldan gelen hastalarımız için muayene ve tetkikleri aynı gün tamamlamaya çalışıyoruz. Ameliyat planlanırsa, ilk kontrolün ertesi gün yapılacağını ve sonraki kontrollerin bir kısmının Gaziantep'teki bir göz hekimi tarafından yapılabileceğini konuşuyoruz.
Van'daki adresimiz Halilağa Mahallesi İpekyolu Caddesi, Stad Karşısı 3. Sokak No:3, İpekyolu. Stadyumun karşısındaki sokakta bulunuyoruz; harita için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Atölyede, fabrikada, büroda ya da fırının başında; gözleriniz her gün sizin için çalışıyor. Koruyucu gözlüğünüzü takmak, ekrandan ara vermek ve bir şikâyet başladığında geciktirmeden bir göz hekimine görünmek, onları uzun yıllar korumanın en basit yolları.