Siirt'ten gelen hastalarımızın dosyalarına baktığımızda bir kelime diğerlerinden daha sık karşımıza çıkıyor: şeker. Yıllardır şeker hastalığıyla yaşayan, ilaçlarını düzenli ya da düzensiz kullanan, ama gözlerini hiç kontrol ettirmemiş pek çok kişi, görmesi bulanıklaşmaya başladığında bize ulaşıyor. Bu kişilerin bazılarında göz dibinde yıllar içinde biriken hasarı ilk kez o muayenede görüyoruz.
Şeker hastalığının göze etkisi sessiz ilerliyor. Göz dibindeki ince damarlar zarar görmeye başladığında kişi bunu hissetmiyor; ağrı yok, kızarıklık yok, çoğu zaman bulanıklık bile yok. Belirtiler ortaya çıktığında ise hasar ilerlemiş olabiliyor. Bu yüzden şeker hastaları için göz muayenesi, şikâyet beklenerek değil, takvime bağlanarak yapılması gereken bir kontrol.
Siirt'in fıstık bahçeleri de göz sağlığı açısından konuşulması gereken bir konu. Ağustos sonundan itibaren başlayan hasatta ağaçlardan sopayla salkım indirilirken, dallar ve fıstık kabukları göze çarpabiliyor; tozlu, sıcak ortamda saatlerce çalışmak da gözü yoruyor.
Urartu Göz Tıp Merkezi, 2005 yılından bu yana Van'da hizmet veren bir göz tıp merkezi. Siirt'te şubemiz yok. Siirt merkezden, Kurtalan'dan, Pervari'den, Baykan'dan, Eruh'tan, Şirvan'dan ve Tillo'dan gelen hastalarımızı Van'daki merkezimizde muayene ediyoruz.
Aşağıdaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşıyor. Gözünüzdeki sorunun ne olduğunu, ancak sizi muayene eden göz hekimi söyleyebilir.
Şeker hastalığının göze etkisini biraz açalım. Kandaki şekerin uzun süre yüksek seyretmesi, vücuttaki küçük damarların duvarlarına zarar veriyor. Gözün arka kısmında, görmeyi sağlayan sinir tabakasını, yani retinayı besleyen damarlar da bu zarardan payını alıyor. Damarlardan sızıntılar, küçük kanamalar ve zamanla yeni, kırılgan damarların oluşması, diyabetik retinopati denen tablonun parçaları.
Görmenin en keskin olduğu bölgede, sarı noktada sıvı birikmesi ise ödem denen duruma yol açıyor ve okumayı, yüzleri tanımayı zorlaştırıyor. Yeni oluşan kırılgan damarların kanaması ise ani bir görme kaybına ya da gözün önünde siyah bir perde oluşmasına neden olabiliyor.
Bu hasarı erken yakalamak mümkün. Tanı aldığınız yıldan itibaren, gözlerinizden hiçbir şikâyetiniz olmasa bile, her yıl bir kez göz bebeğiniz damlayla büyütülüp göz dibinize bakılması öneriliyor. Bulgu yoksa bir yıl sonra yeniden kontrol edilir; bulgu varsa takip aralığı kısaltılır ve gerekirse tedaviye başlanır. Hamilelik planlayan şeker hastası kadınların ise gebelik öncesinde ve gebelik süresince daha sık kontrol edilmesi gerekiyor.
Tedavi seçenekleri arasında lazer tedavisi ve göz içine yapılan ilaç uygulamaları var. Lazer, sızıntı yapan damarları kapatmak ya da yeni damar oluşumunu durdurmak için kullanılıyor. Göz içine yapılan ilaç uygulamaları ise özellikle sarı noktadaki ödemin tedavisinde tercih ediliyor. Hangi tedavinin gerektiğine, muayene ve görüntüleme sonuçlarına bakılarak karar veriliyor. Bu konuda retina hastalıkları sayfamızda daha fazla bilgi var.
Göz tedavisinin yanında şekerin, tansiyonun ve kolesterolün kontrol altında tutulması da çok önemli. Göz doktorunuz ile şeker hastalığınızı takip eden doktorunuz birlikte çalıştığında, göz hasarının ilerlemesini yavaşlatmak çok daha mümkün oluyor. Şekeri iyi kontrol edilen hastalarda göz hasarı daha geç ve daha hafif gelişiyor.
Siirt mutfağının zenginliği de bu konuyla ilgili. Büryan, perde pilavı ve hamur işleriyle dolu sofralar, şeker hastaları için dikkat gerektiriyor. Beslenme düzeninizi şeker hastalığınızı takip eden hekiminiz ya da bir diyetisyenle birlikte planlamanız, şekerinizi dengede tutmanın ve dolayısıyla gözlerinizi korumanın önemli bir parçası. Ani ve büyük şeker dalgalanmaları gözlük numarasını da geçici olarak değiştirebiliyor; bu yüzden şekeri dengesizken gözlük numarası ölçtürmek yanıltıcı olabiliyor.
Şeker hastalarında katarakt da daha erken yaşlarda gelişebiliyor ve göz tansiyonu riski artabiliyor. Bu yüzden yıllık göz muayenesinde yalnızca göz dibine değil, gözün tamamına bakılıyor.
Şimdi fıstık hasadına gelelim. Hasatta en sık gördüğümüz yaralanma, göze dal ya da yaprak çarpmasıyla oluşan kornea çizikleri. Göze bir şey çarptıktan sonra batma, sulanma, ışığa bakamama ve göz kapağını açmakta zorlanma bu durumun belirtileri. Çoğu kornea çiziği birkaç gün içinde iyileşiyor, ama bitki kaynaklı yaralanmalarda mantar enfeksiyonu gibi ciddi sorunlar gelişebildiği için bir göz hekimine görünmek gerekiyor.
Göze sert bir dal ya da sopa çarptıysa, görme azaldıysa, gözde kanama varsa ya da göze bir şey batmış ve orada duruyorsa, gözü ovuşturmadan ve bastırmadan kapatın ve hemen en yakın acil servise gidin. Bu durumda Van'a gelmeyi düşünmek yerine Siirt'teki hastanenin acil servisine başvurmak doğru olan.
Hasatta koruyucu gözlük takmak bu yaralanmaların çoğunu önleyebiliyor. Basit, hafif bir koruyucu gözlük bile göze dal çarpmasına karşı önemli bir koruma sağlıyor.
Hangi göz doktorunun sizin için en uygun olduğu, ihtiyacınıza bağlı. Şeker hastasıysanız, retina hastalıklarında deneyimli bir hekime ve göz dibini ayrıntılı gösteren görüntüleme cihazlarına ihtiyacınız olacak. Bu cihazlardan biri, retinanın katmanlarını kesit halinde gösteren optik koherens tomografi; sarı noktadaki ödemin tespitinde ve tedavinin takibinde çok değerli.
Bir başka tetkik, damar haritası denen ve damardan verilen bir boya ile retinanın damarlarının görüntülendiği anjiyografi. Bu tetkik, sızıntı yapan ve kapanmış damarları göstererek lazer tedavisinin planlanmasına yardımcı oluyor.
Hekim seçerken sorabileceğiniz sorular: Muayenede göz bebeğim büyütülerek göz dibime bakıldı mı? Gerekli görüntülemeler yapıldı mı? Bulunan değişiklikler ve tedavi seçenekleri bana anlaşılır bir dille anlatıldı mı? Bir sonraki kontrolün ne zaman olacağı ve neden o zaman olacağı açıklandı mı?
Göz içine yapılan ilaç tedavilerinde genellikle birden fazla uygulama gerekiyor ve uygulamalar belli aralıklarla tekrarlanıyor. Bu tedaviyi düşünüyorsanız, uygulamaların ne sıklıkla yapılacağını ve Siirt'ten Van'a ne kadar sık gelmeniz gerekeceğini önceden konuşun. Tedavinin aksatılması sonucu olumsuz etkileyebiliyor.
Merkezimizde retina, katarakt, glokom, kornea, şaşılık ve çocuk göz sağlığı alanlarında çalışan hekimlerimiz bulunuyor. Hekimlerimizin bilgilerine doktorlarımız sayfasından ulaşabilirsiniz.
İkinci bir görüş almak her zaman hakkınız. Özellikle göz içi ilaç tedavisi ya da ameliyat önerildiğinde başka bir hekime de danışmak istemeniz, iyi bir hekimin anlayışla karşılayacağı bir istek.
Hekimle aranızdaki iletişim de en az tetkikler kadar önemli. Şeker hastalığına bağlı göz sorunlarının tedavisi uzun soluklu bir süreç. Bu süreçte sorularınızı rahatça sorabildiğiniz, size neyin neden yapıldığını anlatan bir hekimle çalışmak, tedaviye uyumunuzu artırır.
Çocuklarda göz muayenesinin önemi, görme sisteminin gelişimiyle ilgili. Doğumdan sonra görme yavaş yavaş gelişiyor ve bu gelişim yaklaşık yedi-sekiz yaşına kadar sürüyor. Bu dönemde bir gözü iyi görmeyen bir çocuk, o gözle görmeyi öğrenemeyebiliyor. Göz tembelliği denen bu durum, erken fark edildiğinde çoğu zaman tedavi edilebiliyor; geç kalındığında ise kalıcı olabiliyor.
Çocuklarda göz muayenesi için genel öneri şöyle: Yenidoğan döneminde bir kontrol, üç-dört yaş civarında bir muayene ve okula başlamadan önce mutlaka ayrıntılı bir göz muayenesi. Ailede şaşılık, göz tembelliği ya da yüksek gözlük numarası varsa bu muayeneler daha da önemli hale geliyor.
Ailelerin fark edebileceği işaretler: Gözlerden birinin içe ya da dışa kayması, çocuğun bir gözünü kısarak ya da kapatarak bakması, başını yana eğmesi, kitabı ya da tableti yüzüne çok yaklaştırması, okulda tahtayı görememesi, sık göz ovuşturması ve baş ağrısından şikâyet etmesi. Fotoğraflarda göz bebeklerinden birinin beyaz ya da farklı parlıyor görünmesi ise beklemeden bir göz hekimine gösterilmesi gereken bir bulgu.
Şeker hastalığı çocuklarda da görülebiliyor. Tip 1 diyabet tanısı almış çocukların da, hastalığın süresine ve yaşına göre belirlenen aralıklarla göz dibi kontrolüne ihtiyacı var. Çocuğunuzun diyabet hekimi bu konuda size yol gösterecektir.
Fıstık hasadında aileye yardım eden çocuklar için de bir uyarımız var. Çocukların gözleri dal ve sopa yaralanmalarına karşı yetişkinlerinkinden daha korumasız. Hasat sırasında çocukların ağaç altında, sopayla salkım indirilen yerlerde oyun oynamamasına dikkat edin.
Şaşılık ve göz tembelliğinin tedavisi hakkında daha fazla bilgi için şaşılık ve göz tembelliği sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Çocuk muayenesinde gerçek gözlük numarasını ölçebilmek için göz bebeğini büyüten ve uyum kasını gevşeten damlalar kullanılıyor. Bu damlalar birkaç saat boyunca yakın görmeyi bulanıklaştırıyor ve ışığa hassasiyet yapıyor. Siirt'in yaz güneşinde dönüş yolunda çocuğunuz için bir şapka ve güneş gözlüğü almanızı öneriyoruz.
Siirt'ten Van'a gelenler genellikle Baykan ve Bitlis üzerinden Tatvan'a, oradan da gölün kıyısından Van'a ulaşıyor. Kış aylarında Bitlis ve Tatvan arasındaki yüksek kesimlerde kar ve buzlanma olabiliyor. Randevunuzu planlarken yol ve hava durumunu da hesaba katmanızı öneriyoruz.
Muayeneye gelirken kullandığınız gözlükleri, varsa önceki göz raporlarınızı ve tetkik sonuçlarınızı getirin. Şeker hastasıysanız son şeker ölçümlerinizi ve varsa üç aylık şeker ortalamanızı gösteren tahlil sonucunu da getirmeniz, hekimin genel durumunuzu değerlendirmesine yardımcı olur.
Kullandığınız tüm ilaçların listesini yanınızda bulundurun. Şeker ve tansiyon ilaçlarınızı her zamanki gibi alın ve muayeneye aç gelmeyin; uzun süren bir muayene gününde şekerinizin düşmesi istenmeyen bir durum.
Göz bebeği büyütülerek yapılan muayeneden sonra birkaç saat görmeniz bulanık olacak ve ışıktan rahatsız olacaksınız. Bu yüzden muayene günü araç kullanmamanız gerekiyor. Siirt'ten bir yakınınızla gelmenizi ya da toplu taşımayı tercih etmenizi öneriyoruz.
Siirt'in sıcak yaz aylarında uzun saatler açık havada çalışanlarda göz kuruluğu, göz beyazından korneaya uzanan et beni ve kataraktın erken gelişmesi de sık karşılaştığımız konular arasında. UV korumalı bir güneş gözlüğü ve geniş kenarlı bir şapka, gözleri güneşin uzun vadeli etkilerinden korumaya yardımcı oluyor. Katarakt hakkında bilgi için katarakt sayfamıza bakabilirsiniz.
Kırk yaşından sonra yakını görmekte zorlanmak doğal ve yakın gözlükle düzeltiliyor. Ama ailesinde göz tansiyonu olanların bu yaştan sonra düzenli muayene olması önemli; çünkü göz tansiyonu çoğu zaman belirti vermeden ilerliyor.
Randevu almak için çağrı merkezimizi 0850 440 44 45'ten, merkezimizi doğrudan 0432 215 79 99'dan arayabilirsiniz. Yazışmayı tercih ederseniz WhatsApp numaramız 0539 235 34 34; Siirt'in neresinden geleceğinizi, şeker hastası olup olmadığınızı ve hangi gün müsait olduğunuzu yazmanız yeterli.
Şeker hastasıysanız ve yıllık göz dibi muayenesi için geleceksiniz, bunu randevu alırken belirtin. Görüntüleme tetkiklerinin aynı gün yapılabilmesi için randevunuzu buna göre planlıyoruz. Daha önce göz içi ilaç tedavisi ya da lazer tedavisi aldıysanız, bu tedavilerle ilgili raporları da getirin.
Uzak illerden gelen hastalarımız için randevuları mümkün olduğunca sabah saatlerine vermeye çalışıyoruz. Böylece muayene ve tetkikler gün içinde tamamlanıyor ve akşam olmadan yola çıkabiliyorsunuz.
Bizi Van'ın İpekyolu ilçesinde, stadyumun karşısındaki sokakta bulabilirsiniz: Halilağa Mahallesi İpekyolu Caddesi, Stad Karşısı 3. Sokak No:3. Harita için iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz.
Şeker hastalığıyla yaşıyorsanız ve son göz dibi muayenenizin üzerinden bir yıldan fazla zaman geçtiyse, görmeniz ne kadar iyi olursa olsun, bir kontrol için doğru zaman şimdi. Siirt'ten bize ulaştığınızda, muayenenizi ve tetkiklerinizi tek bir güne sığdırmak için elimizden geleni yapacağız.