Hacamat, adı üzerinde deriyle yapılan bir uygulama. Kupa deriye yerleştiriliyor, vakumla deri yukarı çekiliyor ve yaş hacamatta deride yüzeysel çizikler açılıyor. Bu yüzden derinin sağlığı, hem uygulamanın güvenli yapılabilmesi hem de uygulamadan sonra iz kalıp kalmaması açısından çok önemli. Buna karşın, hacamat konuşulurken deri çoğu zaman göz ardı ediliyor; uygulama yapılacak bölgedeki bir egzama, bir sivilce ya da yara izi bırakma eğilimi önceden konuşulmuyor.
Sivas'tan bize ulaşan danışanlarımızın bir kısmı, cilt sorunları nedeniyle hacamata uygun olup olmadıklarını soruyor. Kimi sırtındaki sedef lekelerinden, kimi sık sivilce çıkmasından, kimi de en küçük bir yaradan sonra kabarık iz kaldığından söz ediyor. Bir kısmı ise hacamatın cilt hastalıklarına iyi geldiğini duyup bu amaçla uygulama yaptırmak istiyor. Bu iki farklı sorunun ikisi de dikkatli bir değerlendirme gerektiriyor.
Aşağıda cilt sorunları olan kişilerde hacamatın neden dikkat gerektirdiğini, hangi durumlarda uygulama bölgesinin değiştirildiğini ya da uygulamanın ertelendiğini, iz ve renk değişikliği riskini, çizik yerlerinin bakımını ve cilt hastalıklarına dair iddiaların nasıl değerlendirilmesi gerektiğini anlattık.
Urartu Göz Tıp Merkezi Van'da hizmet veren bir tıp merkezi; 2005'ten bu yana buradayız ve Sivas'ta bir şubemiz yok. Sivas'ta da hacamat için izin almış sağlık kuruluşları bulunabilir. Bizi tercih eden Sivaslı danışanlarımız için değerlendirmeyi ve uygulamayı Van'da, sertifikalı hekimlerimizle yapıyoruz.
Hacamat, Sağlık Bakanlığı'nın 2014 yılında yayımladığı Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği'nde düzenlenen tamamlayıcı bir yöntem. Yönetmeliğe göre bu uygulamayı yalnızca sertifikalı hekimler, Bakanlıktan izin almış sağlık kuruluşlarında yapabiliyor. Hacamat, cilt hastalıkları da dahil olmak üzere hiçbir hastalığın tıbbi tedavisinin yerine geçmiyor.
Hacamatın ücretini burada yazmıyoruz; sağlık hizmetlerinin tanıtımına ilişkin kurallar buna izin vermiyor. Ücreti oluşturan unsurlar ise şunlar: uygulamadan önce hekimin sizi ve uygulama bölgesinin derisini muayene etmesi, gerekiyorsa tahliller, kaç kupanın nereye uygulanacağı, her danışan için yeni açılan malzemeler ve uygulamadan sonraki bakım.
Cilt sorunu olan danışanlarda, uygulama öncesi değerlendirmeye biraz daha fazla zaman ayrılıyor. Uygulama yapılması düşünülen bölgenin derisi ayrıntılı olarak inceleniyor; gerekiyorsa uygulama bölgesi değiştiriliyor, kupa sayısı azaltılıyor ya da yalnızca kuru hacamat öneriliyor. Bazı durumlarda ise önce cilt sorununun bir dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi gerekebiliyor.
Uygulama sonrası çizik yerlerinin bakımı için steril pansuman malzemeleri ve gerekirse hekimin önerdiği bir krem kullanılıyor. İz bırakma eğilimi olan danışanlarda, bu bakımın birkaç hafta sürdürülmesi gerekebiliyor.
Sivas'tan Van'a gelecekseniz yol ve konaklama giderleri de hesaba ekleniyor. Sivas ile Van arasında kara yoluyla genellikle Erzincan ve Erzurum ya da Malatya ve Elazığ üzerinden geliniyor; uçakla ise çoğu zaman aktarmalı bir uçuş gerekiyor. Hacamat, sigorta poliçelerinde genellikle teminat dışında kalıyor.
Uygulama günü derinizi hazırlamak için de yapabilecekleriniz var. Uygulamadan önceki gün ve uygulama sabahı, uygulama bölgesine krem, yağ, losyon ya da parfüm sürmeyin; bu ürünler antiseptik solüsyonun etkisini azaltabiliyor ve kupanın deriye tutunmasını zorlaştırabiliyor. Uygulamadan bir gün önce ılık bir duş almanız ve temiz, pamuklu bir iç giysi giymeniz yeterli. Uygulama bölgesinde yakın zamanda epilasyon, ağda ya da tıraş yaptırdıysanız, deride tahriş olabileceği için bunu hekime söyleyin.
Kıllı bölgelerde kupanın deriye tam tutunması zorlaşabiliyor; bu durumda uygulama alanındaki kılların uygulama öncesinde kısaltılması gerekebiliyor. Bunu evde jiletle yapmak, küçük kesikler açarak enfeksiyon riskini artırabileceği için, gerekiyorsa kısaltma işlemi uygulama sırasında, uygun bir makineyle yapılıyor.
Hacamat öncesinde uygulama bölgesinin derisi neden bu kadar önemli? Çünkü yaş hacamatta deride açılan çizikler, derinin koruyucu bariyerini geçici olarak bozuyor. Sağlıklı bir deride bu çizikler birkaç gün içinde kabuk bağlayıp iyileşiyor. Ama derinin zaten hasarlı, iltihaplı ya da enfekte olduğu bir bölgede, bu çizikler enfeksiyonun derinleşmesine, hastalığın alevlenmesine ve iyileşmenin gecikmesine yol açabiliyor.
Sedef hastalığı olan kişilerde, deride oluşan küçük yaralanmalar ve tahrişler, o bölgede yeni sedef lekelerinin ortaya çıkmasına yol açabiliyor. Bu duruma deri tahrişine bağlı yeni lezyon gelişimi deniyor. Bu yüzden sedef hastalığı olan kişilerde, aktif sedef lekelerinin bulunduğu bölgelere hacamat yapılmıyor; hastalığın alevlendiği dönemlerde ise uygulama tamamen erteleniyor. Sağlam görünen bölgelere yapılacak uygulamalarda da bu risk konuşuluyor.
Egzaması olan kişilerde de benzer bir dikkat gerekiyor. Egzamalı deri kuru, hassas ve kolayca tahriş olan bir deri; vakum ve çizikler egzamayı alevlendirebiliyor ve egzamalı bölgedeki çatlaklar enfeksiyona kapı açabiliyor. Aktif egzama bölgelerine uygulama yapılmıyor.
Sivilce ve kıl kökü iltihapları da uygulama bölgesinin seçiminde dikkate alınıyor. Sırtında yaygın sivilce olan kişilerde, kupanın vakumu ve çizikler iltihaplı sivilceleri patlatarak enfeksiyonu yayabiliyor ve iz bırakabiliyor. Bu kişilerde ya sivilce olmayan bölgeler seçiliyor ya da uygulama, sivilceler tedavi edilene kadar erteleniyor.
Merkezimizde hacamat kararı ve uygulaması, sertifikalı hekimlerimizin sorumluluğunda. Ağrı nedeniyle hacamat düşünen danışanlarımızda, ağrının kaynağını değerlendirmek için fizik tedavi uzmanımız Uzm. Dr. Sedat Öztürk'ün görüşünü de alıyoruz; cilt sorunu belirgin olan danışanlarımızı ise önce dermatoloji değerlendirmesine yönlendiriyoruz. Bilgi için doktor sayfasına bakabilirsiniz.
Mantar enfeksiyonları da uygulama öncesinde fark edilmesi gereken bir durum. Sırtta, göğüste ve boyunda görülen, hafif pullanan, açık ya da koyu renkli lekeler, sık görülen bir mantar enfeksiyonunun belirtisi olabiliyor. Bu enfeksiyon bulaşıcı değil ve kolayca tedavi ediliyor; ama tedavi edilmeden uygulama yapılırsa, çiziklerin iyileşmesini etkileyebiliyor. Kasık ve koltuk altı gibi nemli bölgelerdeki mantar enfeksiyonları da tedavi edilmeli.
Uygulama bölgesinde bulunan benler de önemli. Bir benin üzerine kupa yerleştirmek ya da çizik açmak doğru değil. Ayrıca uygulama sırasında hekim, sırtınızda sizin göremediğiniz bir beni ya da cilt değişikliğini fark edebilir. Son zamanlarda büyüyen, renk ya da şekil değiştiren, kenarları düzensizleşen, kaşınan ya da kanayan bir ben, bir dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeli. Hacamat öncesi muayene, böyle bir bulgunun fark edilmesi için de bir fırsat.
Yara izi bırakma eğilimi de konuşulması gereken bir konu. Bazı kişilerde, özellikle daha önce ameliyat, yanık ya da sivilce sonrası kabarık ve kızarık izler kalmışsa, deri küçük yaralanmalara aşırı bir iyileşme tepkisi verebiliyor. Bu kişilerde çizik yerlerinde, orijinal yaranın sınırlarını aşan kabarık izler, yani keloid gelişebiliyor. Keloid eğilimi olan kişilerde yaş hacamat genellikle önerilmiyor; kuru hacamat daha uygun bir seçenek olabiliyor.
Koyu tenli kişilerde ise çizik yerlerinde ve kupa izlerinde geçici renk değişiklikleri daha belirgin olabiliyor. İyileşen bölgede deri bir süre çevresinden daha koyu kalabiliyor. Bu renk değişikliği çoğu zaman aylar içinde açılıyor; ama güneşe maruz kalırsa daha uzun sürebiliyor. Bu yüzden uygulama bölgesini iyileşme süresince güneşten korumak önemli.
Hacamat yapılan yerin izinli bir sağlık kuruluşu olması, yönetmeliğin açık bir koşulu. Ev, kuaför, güzellik merkezi ya da spor salonu gibi yerlerde yapılan uygulamalar yasal değil. Bu yerlerde hem hijyen güvence altında değil hem de uygulama bölgesindeki cilt sorunlarını değerlendirecek bir hekim bulunmuyor.
Güneşten korunma, uygulama sonrasında çoğu zaman göz ardı edilen bir konu. Kupa izleri ve çizik yerleri iyileşirken güneşe maruz kalırsa, o bölgede kalıcı koyulaşma gelişme riski artıyor. Uygulamadan sonraki birkaç hafta boyunca, özellikle yaz aylarında, uygulama bölgesini giysiyle örtün; çizikler tamamen kapandıktan sonra açık kalan bölgelere güneş koruyucu sürebilirsiniz. Plaj, yayla ya da açık havada uzun süre kalacağınız bir dönem planlıyorsanız, hacamatı bu dönemden önce ya da sonra yaptırmayı düşünün.
Uygulamadan sonra derinizde kaşıntı ve kızarıklıkla birlikte küçük kabarcıklar gelişirse, bu kullanılan antiseptik solüsyona, bant yapıştırıcısına ya da masaj yağına karşı bir alerjik tepki olabilir. Daha önce yara bandına, iyotlu solüsyonlara ya da belirli kremlere karşı alerji geliştirdiyseniz, uygulama öncesinde mutlaka söyleyin; kullanılan ürünler buna göre seçiliyor.
Şeker hastalarında deri iyileşmesi daha yavaş olabildiği ve enfeksiyon riski arttığı için, cilt değerlendirmesi bu grupta ayrıca dikkatli yapılıyor. Kan şekeri kontrol altında olmayan kişilerde uygulama erteleniyor. Kortizonlu ilaçları uzun süre kullananlarda ise derinin incelmesi nedeniyle vakum daha düşük tutuluyor ve morarma riskine karşı daha dikkatli olunuyor.
Uygulamadan sonraki günlerde kendinizi nasıl hissettiğinizi kısa notlarla kaydetmeniz de işe yarıyor. Ağrınızın şiddetini, uyku düzeninizi ve günlük işlerinizi ne kadar rahat yapabildiğinizi birkaç hafta boyunca not ettiğinizde, uygulamanın size bir katkı sağlayıp sağlamadığını daha net görebiliyorsunuz. Bu notlar, bir sonraki görüşmede hekiminizle birlikte karar vermenizi de kolaylaştırıyor.
Hacamatın sedef, egzama, akne ya da başka cilt hastalıklarını tedavi ettiğine dair iddialarla karşılaşabilirsiniz. Bu iddiaları destekleyen güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor. Hacamatın "kanı temizleyerek" cilt hastalıklarını iyileştirdiği düşüncesi de vücudun nasıl çalıştığına dair bildiklerimizle örtüşmüyor. Cilt hastalıklarının çoğu, bağışıklık sistemi, kalıtım, hormonlar ve çevresel etkenlerle ilişkili ve bir dermatoloji uzmanı tarafından tanı konup tedavi edilmesi gerekiyor.
Sivas, bazı cilt hastalıkları için ziyaret edilen kaplıcalarıyla da tanınıyor. Kaplıca ya da benzeri bir uygulamayla hacamatı aynı dönemde yaptırmayı düşünüyorsanız, bunu hekiminize söyleyin. Çizik yerleri iyileşmeden havuza girmek, enfeksiyon riskini artırıyor; uygulamadan sonra havuza, hamama ve saunaya dönüş için çiziklerin tamamen kapanmasını beklemeniz gerekiyor.
Uygulamadan sonra çizik yerlerinin bakımı basit ama önemli. İlk gün bölgeyi temiz ve kuru tutun. Ertesi günden itibaren ılık su ve hafif bir sabunla nazikçe yıkayıp kurulayın. Bölgeyi kaşımayın, kabukları koparmayın. Bölgeye bal, zeytinyağı, çörek otu yağı ya da başka ev ürünleri sürmeyin; bu ürünler steril değil ve hassas deride tahrişe yol açabiliyor. İz bırakma eğilimi olan danışanlara, hekimin önerdiği bir bakım kremi verilebiliyor.
Uygulama bölgesinde giderek artan kızarıklık, şişlik, sıcaklık, iltihaplı akıntı ya da ateş gelişirse, beklemeden bize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Çizik yerlerinde birkaç hafta içinde kabarık ve kaşıntılı bir iz oluşmaya başlarsa, bu keloid gelişiminin işareti olabilir; erken dönemde fark edildiğinde tedavisi daha kolay. Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda, kansızlığı olanlarda, kanama bozukluğu olanlarda ve gebelerde hacamat önerilmiyor; kan sulandırıcı ilacınızı kendi başınıza kesmeyin.
Ağrılarınız için fizik tedavi seçenekleri ve kaplıca hakkında Sivas fizik tedavi doktorları yazımıza, uygulamanın genel çerçevesi için hacamat sayfamıza bakabilirsiniz.
Ön görüşme için 0850 440 44 45 ve 0432 215 79 99 numaralarından bize ulaşabilirsiniz. Cilt sorunlarınızı, yara izi bırakma eğiliminiz olup olmadığını ve kullandığınız ilaçları 0539 235 34 34 numaralı WhatsApp hattımıza yazarsanız, uygulamanın sizin için uygun olup olmadığını önceden konuşabiliriz; gerekirse uygulama bölgesinin fotoğrafını da gönderebilirsiniz. Merkezimiz Van'da, Halilağa Mahallesi İpekyolu Caddesi, Stad Karşısı 3. Sokak No:3, İpekyolu adresinde.
Hacamatta deri, uygulamanın yalnızca yapıldığı yer değil, sonucun da göstergesi. Sağlıklı bir deri, temiz bir uygulama ve doğru bir bakım, hacamatın iz bırakmadan geride kalmasını sağlıyor.