Hacamat için arayan pek çok kişinin ilk sorusu şu oluyor: "Ne zaman yapılmalı?" Kimi belirli bir mevsimi, kimi Hicri takvimde belirli günleri, kimi de sabah aç karnına yapılmasını soruyor. Bu soruların bir kısmı gelenekle, bir kısmı ise doğrudan sağlıkla ilgili. İkisini birbirinden ayırmak, hem inancınıza saygı göstermek hem de güvenli bir uygulama yapmak açısından önemli.
Malatya'dan hacamat için gelen danışanlarımızla bu konuyu ayrıntılı olarak konuşuyoruz. Çünkü zamanlama, yalnızca takvimde bir gün seçmekten ibaret değil. Kullandığınız ilaçlar, kronik hastalıklarınız, o günkü genel durumunuz, hacamattan sonra ne yapacağınız ve yol planınız da zamanlamanın bir parçası.
Aşağıda önce geleneksel olarak tercih edilen zamanları, ardından tıbbi açıdan dikkat edilmesi gereken zamanlama koşullarını anlattık. Hacamat sonrası günün nasıl planlanacağına ve Malatya'dan gelenler için pratik bilgilere de değindik.
Urartu Göz Tıp Merkezi 2005'ten bu yana Van'da hizmet veriyor; Malatya'da şubemiz yok. Malatya'da da hacamat uygulaması için izinli kurumlar bulunabiliyor; merkezimizi tercih edenler için hacamatı Van'da, sertifikalı hekimlerimizin sorumluluğunda yapıyoruz.
Başlamadan bir noktayı netleştirelim. Hacamat, Sağlık Bakanlığı'nın 2014 yılında yayımladığı Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında düzenlenen tamamlayıcı bir yöntem. Yönetmeliğe göre hacamatı yalnızca bu alanda sertifika almış hekimler, izinli sağlık kuruluşlarında yapabiliyor. Hacamat, hekiminizin önerdiği tedavilerin yerine geçmiyor; onlarla birlikte, tamamlayıcı olarak değerlendiriliyor.
Zamanlama konusuna geçmeden maliyete değinelim. Mevzuat gereği fiyat ilanı yapmıyoruz. Hacamatın maliyetini belirleyen şeyler genellikle şunlar: uygulama öncesi hekim değerlendirmesi, gerekiyorsa istenen tahliller, uygulanacak bölge ve kupa sayısı, kullanılan tek kullanımlık malzemeler ve uygulama sonrası bakım.
Hacamatta kullanılan kupalar, neşter ya da iğneler, eldivenler ve örtüler tek kullanımlık olmalı ve her danışan için yeni paket açılmalı. Bu, maliyetin bir kalemi; ama aynı zamanda güvenliğin de vazgeçilmez bir koşulu. Malzemelerin tek kullanımlık olduğunu gözünüzle görmek, uygulamanın güvenli yapıldığının en basit göstergelerinden biri.
Uygulama öncesi değerlendirme, zamanlamayla doğrudan ilgili. Kan sayımınız, kan sulandırıcı ilaç kullanıp kullanmadığınız, şeker ve tansiyon değerleriniz, hacamatın sizin için uygun olup olmadığını ve ne zaman yapılabileceğini belirliyor. Bu değerlendirmenin yapılmadığı bir uygulama, maliyeti düşük görünse de sağlığınız açısından risk taşıyabiliyor.
Malatya'dan gelenler için hesaba yol ve gerekirse konaklama da ekleniyor. Hacamatın kendisi kısa bir uygulama; ama uygulama günü uzun yol yapmamanızı öneriyoruz. Bu yüzden Van'da bir gece konaklamak çoğu zaman daha uygun.
Hacamat sağlık sigortası kapsamında genellikle yer almıyor. Özel sigortanız varsa, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarının kapsama girip girmediğini şirketinize sorabilirsiniz.
Fiyat sorarken şunları da öğrenin: Uygulamayı kim yapacak ve sertifikası var mı? Uygulama öncesi hekim muayenesi yapılıyor mu? Uygulamadan sonra bir sorun olursa kime ulaşacağım? Bu soruların cevapları, fiyattan daha önemli.
Bir başka zamanlama konusu da, aynı hafta içinde planlanmış başka sağlık işlemleri. Diş çekimi, ameliyat, aşı ya da kan bağışı gibi bir işlem yakın zamanda yapıldıysa ya da yapılacaksa, hacamatın bunlarla arasına birkaç gün konması gerekebiliyor. Kan bağışından hemen sonra ya da kan bağışından hemen önce hacamat yaptırmak, kansızlık ve halsizlik riskini artırabiliyor. Bu tür planlarınızı değerlendirme sırasında mutlaka paylaşın.
Gelenekte hacamat için belirli zamanların tercih edildiği biliniyor. Hicri ayların on yedinci, on dokuzuncu ve yirmi birinci günleri, ilkbahar ayları ve sabah saatleri bunların başında geliyor. Bu tercihler, pek çok danışanımız için manevi bir anlam taşıyor ve bu anlama saygı duyuyoruz. Hacamatı bu günlerden birine planlamak istiyorsanız, randevunuzu buna göre ayarlayabiliriz.
Ama şunu da açıkça belirtmemiz gerekiyor: Bu günlerin ya da mevsimlerin hacamatın etkisini artırdığına dair bilimsel bir kanıt bulunmuyor. Tıbbi açıdan önemli olan, uygulamanın hangi gün yapıldığı değil, o gün sizin sağlık durumunuzun uygulamaya elverişli olup olmadığı. Geleneksel bir güne denk gelse bile, o gün ateşiniz, ishaliniz ya da kontrolsüz bir tansiyonunuz varsa uygulama ertelenmeli.
Hekim değerlendirmesinde zamanlamayla ilgili sorulan sorular şunlar: Son günlerde ateş, enfeksiyon ya da ishal geçirdiniz mi? Kan sulandırıcı ya da ağrı kesici ilaç kullanıyor musunuz? Şeker hastalığınız varsa son ölçümleriniz nasıl? Kadınlarda adet dönemi ve gebelik durumu nedir? Yakın zamanda bir ameliyat geçirdiniz mi ya da planlanmış bir ameliyatınız var mı?
Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde hacamat genellikle önerilmiyor. Bu ilaçları hacamat için kendi başınıza kesmeniz kesinlikle doğru değil; ilacı kesmek, kalp krizi ve inme gibi ciddi riskler doğurabiliyor. Bu konuda karar, ilacı yazan hekiminizle birlikte verilmeli. Aspirin gibi yaygın ilaçları da değerlendirmede mutlaka söyleyin.
Şeker hastalığı olan kişilerde, yara iyileşmesi yavaş olabildiği ve enfeksiyon riski arttığı için, şekerin kontrol altında olduğu bir dönemde uygulama yapılması gerekiyor. Şekeri sık sık yüksek seyreden kişilerde hacamat ertelenebiliyor. Kansızlığı olan kişilerde de önce kansızlığın nedeni araştırılıyor ve tedavi ediliyor.
Merkezimizde hacamat, sertifikalı hekimlerimizin sorumluluğunda yapılıyor. Kas iskelet ağrıları nedeniyle hacamat düşünen danışanlarımız, gerektiğinde fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanımız Uzm. Dr. Sedat Öztürk tarafından da değerlendiriliyor. Bilgi için doktor sayfasına bakabilirsiniz.
Gebelik döneminde hacamat önerilmiyor. Adet döneminde de uygulamanın ertelenmesi genellikle daha uygun; bu dönemde kan kaybı zaten arttığı için halsizlik ve baş dönmesi daha kolay ortaya çıkabiliyor. Emzirme döneminde olan anneler için karar, genel sağlık durumu ve kan değerleri dikkate alınarak hekimle birlikte veriliyor. On sekiz yaşından küçüklerde ve ileri yaştaki kırılgan kişilerde de değerlendirme ayrıca dikkat gerektiriyor.
Ramazan ayında oruçluyken hacamat yaptırmak isteyen danışanlarımız da oluyor. Oruçlu olarak, özellikle günün ilerleyen saatlerinde ve sıcak havalarda yapılan bir uygulama, susuzluk ve açlıkla birleşince baş dönmesi ve bayılma riskini artırabiliyor. Dini hükümler konusunda görüş bildirmek bizim işimiz değil; ama sağlık açısından, Ramazan'da hacamat düşünüyorsanız uygulamayı iftardan sonraya planlamayı ya da bayram sonrasına ertelemeyi değerlendirmenizi öneriyoruz.
Uygulama günü için en sık sorulan sorulardan biri, aç mı tok mu gelinmesi gerektiği. Gelenekte aç karnına yapılması tercih ediliyor. Tıbbi açıdan ise uzun süre aç kalmak, özellikle şeker hastalarında ve tansiyonu düşük olan kişilerde, uygulama sırasında baş dönmesi ve bayılmaya yol açabiliyor. Bu yüzden uygulamadan iki üç saat önce hafif bir kahvaltı yapmanızı öneriyoruz. Şeker hastasıysanız, ilaçlarınızı ve öğünlerinizi hekiminizin önerisine göre düzenleyin.
Uygulama günü bol su için, ağır yemeklerden ve uygulamadan hemen önce yoğun egzersizden kaçının. Rahat, uygulama bölgesine kolay ulaşılabilen kıyafetler giyin. Gece iyi uyumuş olmanız da önemli; uykusuz ve yorgun gelmek, uygulama sırasında halsizlik riskini artırıyor.
Uygulamanın kendisi genellikle kısa sürüyor. Önce uygulama bölgesi temizleniyor ve kupalar yerleştiriliyor. Kupa içinde oluşturulan vakumla deri yukarı çekiliyor. Ardından kupa çıkarılıyor, deride yüzeysel küçük çizikler açılıyor ve kupa tekrar yerleştiriliyor. Son olarak kupalar çıkarılıyor, bölge temizleniyor ve üzeri örtülüyor.
Uygulama sırasında baş dönmesi, mide bulantısı, soğuk terleme ya da gözlerde kararma hissederseniz hemen söyleyin. Bu belirtiler genellikle uygulamanın durdurulması ve kısa bir dinlenmeyle geçiyor. Uygulama sonrasında da hemen ayağa kalkmamanızı, birkaç dakika oturup dinlenmenizi öneriyoruz.
Hacamat yapılan yerin sağlık kuruluşu olarak izinli olması, yönetmeliğin açık bir koşulu. Ev, kuaför salonu, spor salonu ya da güzellik merkezi gibi yerlerde yapılan uygulamalar yasal değil. Bu yerlerde hijyen koşulları sağlanamayabiliyor ve bir sorun çıktığında müdahale edecek bir hekim bulunmuyor. Hepatit gibi kanla bulaşan hastalıkların riski de bu ortamlarda artıyor.
Hacamat sonrası günün planı da zamanlamanın bir parçası. Uygulamadan sonra o gün ağır fiziksel iş, yoğun egzersiz, hamam, sauna ve havuzdan kaçınılması gerekiyor. Uygulama bölgesindeki küçük yaraların temiz ve kuru tutulması, sabun ve suyla nazikçe yıkanması öneriliyor. Kupa izleri genellikle birkaç gün içinde soluyor.
Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, şişlik, sıcaklık, akıntı ya da ateş gelişirse, bu enfeksiyon belirtisi olabilir ve beklemeden bize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir. Bu belirtiler nadir görülüyor, ama bilinmesi önemli.
Hacamat sonrası günün akşamında kendinizi biraz yorgun hissetmeniz olağan. O akşam hafif bir yemek yemenizi, bol su içmenizi ve erken dinlenmenizi öneriyoruz. Ertesi sabah halsizlik devam ediyorsa ya da ayağa kalkarken belirgin baş dönmesi oluyorsa, bize haber verin; bu durum, uygulamanın kansızlık açısından yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Uygulamadan sonraki günlerde kendinizi nasıl hissettiğinizi gözlemlemeniz de faydalı. Uygulamadan önce ve sonraki iki hafta boyunca şikâyetinizi sıfırdan ona kadar bir sayıyla not etmek, hacamatın sizin için ne kadar fayda sağladığını değerlendirmenize ve ileride tekrar edip etmeme kararını hekiminizle birlikte vermenize yardım eder.
Malatya'da kayısı sezonu, hacamat zamanlamasında dikkate alınması gereken bir dönem. Hasat, sergi ve kurutma işleri yoğun fiziksel çalışma, sıcak, toz ve terleme demek. Hacamattan sonraki günlerde bu koşullar, uygulama bölgesindeki küçük yaraların iyileşmesini zorlaştırabiliyor ve enfeksiyon riskini artırabiliyor. Bu yüzden hasat döneminde hacamat yaptırmak istiyorsanız, uygulamadan sonra en az birkaç gün ağır bahçe işinden uzak kalabileceğiniz bir zamanı seçmenizi öneriyoruz.
Kükürtleme sırasında çıkan duman da uygulama bölgesindeki deriyi tahriş edebiliyor. Bu işi yapıyorsanız, hacamatı kükürtleme döneminin dışına planlamak daha uygun. Pek çok danışanımız hacamatı hasattan önce ilkbaharda ya da hasattan sonra sonbaharda yaptırmayı tercih ediyor.
Kış aylarında Malatya'dan Van'a yol, kar ve buzlanma nedeniyle uzayabiliyor. Hacamattan sonraki gün uzun yol yapacaksanız, yolun yorgunluğunu düşünerek uygulamadan sonra Van'da bir gece kalmanızı öneriyoruz. Malatya'dan gelenler genellikle Elazığ, Bingöl, Muş ve Tatvan üzerinden yol alıyor.
Hacamat ne sıklıkla tekrarlanmalı? Bu konuda bilimsel olarak belirlenmiş bir sıklık yok. Tekrar ihtiyacı, sizin durumunuza ve önceki uygulamadan sonraki deneyiminize göre hekiminizle birlikte değerlendiriliyor. Çok sık uygulama, özellikle kansızlık riski olan kişilerde önerilmiyor.
Hacamat bir tamamlayıcı yöntem; bu yüzden takip edilen bir hastalığınız varsa, hekiminizin önerdiği tedavilere devam etmeniz gerekiyor. Hacamatı yaptırdığınızı, sizi takip eden diğer hekimlerinize de söyleyin. Kas iskelet ağrılarınız için fizik tedavi seçenekleri hakkında Malatya fizik tedavi doktorları yazımıza, hacamat hakkında genel bilgi için hacamat sayfamıza bakabilirsiniz.
Uygulama öncesi değerlendirme ve randevu için 0850 440 44 45 ya da 0432 215 79 99 numaralarını arayabilirsiniz. WhatsApp'tan 0539 235 34 34 numarasına kullandığınız ilaçları, kronik hastalıklarınızı ve hacamat için düşündüğünüz tarihi yazabilirsiniz; tarihin sizin için uygun olup olmadığını birlikte değerlendiririz. Merkezimiz Halilağa Mahallesi İpekyolu Caddesi, Stad Karşısı 3. Sokak No:3, İpekyolu / Van'da.
Hacamat için doğru zaman, takvimde işaretlediğiniz gün ile vücudunuzun o günkü durumunun buluştuğu zaman. Geleneksel bir günü tercih edebilirsiniz; ama o gün kendinizi iyi hissetmiyorsanız, ertelemek her zaman daha doğru bir karar.